جعبه فرمان خودرو چیست و چگونه کار میکند؟ آشنایی با انواع آن

جعبه فرمان خودرو یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم هدایت خودرو است که نقش مهمی در کنترل و تغییر مسیر حرکت دارد. این قطعه به راننده کمک می‌کند تا خودرو را به‌راحتی هدایت کرده و جهت حرکت آن را تنظیم کند. برای انجام این وظیفه، سیستم هدایت خودرو باید با سایر بخش‌های مرتبط هماهنگ باشد.

شما می توانید جعبه فرمان با کیفیت و قیمت مناسب را از مرکز یدک فروشگاه لوازم یدکی هیوندای و لوازم یدکی کیا خریداری کنید

وظیفه سیستم فرمان چیست؟

سیستم فرمان خودرو یکی از اجزای اصلی است که به راننده این امکان را می‌دهد تا خودرو را به‌راحتی هدایت کند. وقتی شما فرمان را می‌چرخانید، این چرخش به کمک اتصالات مختلف به چرخ‌ها منتقل شده و باعث تغییر جهت حرکت خودرو می‌شود. این عمل هدایت خودرو در حقیقت به معنای تبدیل حرکت دست راننده به حرکت چرخ‌ها است.

در سیستم‌های قدیمی‌تر، همه چیز خیلی ساده بود. راننده با نیروی خود فرمان را می‌چرخاند و این حرکت مستقیماً بر روی چرخ‌ها اثر می‌گذاشت. اما این سیستم‌ها گاهی باعث خستگی راننده می‌شد چون نیروی زیادی از راننده برای چرخاندن فرمان نیاز بود.

با پیشرفت تکنولوژی، سیستم‌های فرمان هیدرولیک و الکتریکی به بازار آمدند. این سیستم‌ها باعث شدند که رانندگان راحت‌تر بتوانند خودرو را هدایت کنند و پارک کردن و کنترل خودرو آسان‌تر شد. سیستم فرمان جدید، نیروی راننده را به‌طور مؤثری به چرخ‌ها منتقل می‌کند و باعث می‌شود که کنترل خودرو هم دقیق‌تر و راحت‌تر باشد.

اجزای سیستم فرمان

• غربیلک فرمان: که چرخش دست راننده را به ستون فرمان منتقل می‌کند.
• ستون فرمان: رابط بین غربیلک و جعبه فرمان است و چرخش غربیلک را به جعبه فرمان می‌رساند.
• جعبه فرمان: که عمل افزایش گشتاور و تبدیل حرکت دورانی به حرکت خطی را انجام می‌دهد.
• پیتمن: که حرکت دورانی را به حرکت زاویه‌ای تبدیل می‌کند.
• شغال‌دست و سگ‌دست: که با چرخش شغال‌دست، سگ‌دست هم حرکت کرده و در نهایت چرخ‌ها تغییر جهت می‌دهند.

سیستم انتقال فرمان

جعبه دنده فرمان، که به آن گیربکس فرمان هم گفته می‌شود، نقش مهمی در سیستم فرمان خودرو دارد. این قطعه مانند یک گیربکس کوچک عمل می‌کند که بین چرخ فرمان راننده و اتصال سیستم فرمان قرار می‌گیرد. هدف اصلی آن، انتقال چرخش فرمان به چرخ‌های جلو است و از انتقال تکان‌های بدون تاخیر به راننده جلوگیری می‌کند. این قطعه کمک می‌کند تا راننده بتواند با دقت و راحتی بیشتر خودرو را هدایت کند.

سیستم‌های مختلف جعبه فرمان:

1. سیستم Rack-and-Pinion: در این سیستم، فرمان یک چرخ دنده پینیون را می‌چرخاند که روی یک قفسه حرکت می‌کند و این حرکت باعث چرخش چرخ‌های جلو می‌شود. این سیستم بیشتر در خودروهای مدرن استفاده می‌شود.

2. سیستم توپی چرخشی: در این سیستم، بلبرینگ‌های توپ روی یک چرخ دنده فرمان از نوع کرمی نصب می‌شوند.

با توجه به اهمیت بالای جعبه فرمان در عملکرد سیستم هدایت خودرو، سازندگان خودرو تحقیقات زیادی در این زمینه انجام داده‌اند و انواع مختلفی از جعبه‌های فرمان طراحی کرده‌اند. در کل، جعبه‌های فرمان به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• جعبه فرمان مکانیکی: در این نوع جعبه فرمان، تنها از قطعات مکانیکی برای انتقال چرخش دست راننده به چرخ‌ها استفاده می‌شود.
• جعبه فرمان با توان کمکی: در این نوع، علاوه بر قطعات مکانیکی، تجهیزات الکتریکی و هیدرولیکی نیز به کار می‌روند تا گشتاور دست راننده را افزایش دهند و فرمان پذیری راحت‌تری را فراهم کنند.

وظایف جعبه فرمان:

 یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم فرمان خودرو است که وظایف زیر را انجام می‌دهد:

1. افزایش گشتاور: جعبه فرمان گشتاور اعمالی توسط راننده را افزایش می‌دهد تا فرمان‌پذیری راحت‌تر شود.

2. تبدیل حرکت چرخشی به حرکت خطی: حرکت دَوَران و چرخشی غربیلک فرمان را به حرکت خطی برای تغییر جهت چرخ‌ها تبدیل می‌کند.

3. تبدیل صفحه دوران غربیلک فرمان به صفحه مکانیکی: این تغییر باعث می‌شود که حرکت غربیلک فرمان به‌طور صحیح به چرخ‌ها منتقل شود.

مشکلات رایج جعبه فرمان:

اگرچه جعبه فرمان معمولاً تا پایان عمر خودرو عمر می‌کند، اما ممکن است دچار مشکلاتی مانند نشتی یا ترک خوردن شود. نشانه‌هایی که نشان می‌دهد جعبه فرمان نیاز به تعمیر یا تعویض دارد، عبارت‌اند از:

• افزایش فشار فرمان: فرمان سخت‌تر از معمول می‌شود و برای چرخاندن آن نیاز به فشار بیشتر است.
• شل شدن فرمان: فرمان احساس شل بودن می‌دهد یا بازی زیادی در آن احساس می‌شود.
• نشت مایع هیدرولیک (در سیستم‌های هیدرولیک): مایع هیدرولیک ممکن است از جعبه فرمان نشت کند.

در نهایت، جعبه فرمان یک بخش کلیدی در سیستم هدایت خودرو است که وظیفه انتقال حرکت راننده به چرخ‌ها را به‌صورت مؤثر و دقیق انجام می‌دهد.

انواع جعبه فرمان

جعبه فرمان، بسته به کیفیت عملکرد و نحوه افزایش گشتاور، به دو دسته کلی تقسیم می‌شود: جعبه فرمان مکانیکی و جعبه فرمان با نیروی کمکی. این دو دسته خود به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند.

1. جعبه فرمان مکانیکی:

این نوع جعبه فرمان ساده‌ترین سیستم را دارد و در گذشته بیشتر مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این سیستم، عمل افزایش گشتاور و انتقال آن به چرخ‌ها تنها با استفاده از مجموعه‌ای از چرخ‌دنده‌ها و بازوها انجام می‌شود. نیروی اصلی در این سیستم از دست راننده تأمین می‌شود. در نتیجه، راننده باید نیروی زیادی را برای کنترل و چرخاندن غربیلک صرف کند که ممکن است باعث خستگی او شود.

انواع جعبه فرمان‌های مکانیکی:

1. حلزونی انگشتی: این نوع جعبه فرمان به‌طور ساده و ابتدایی عمل می‌کند و چرخش فرمان را به چرخ‌های جلو منتقل می‌کند.
2. حلزونی با دنده تاج‌خروسی: این نوع در مقایسه با حلزونی انگشتی پیچیدگی بیشتری دارد و انتقال قدرت به چرخ‌ها را با دقت بیشتر انجام می‌دهد.
3. حلزونی غلتکی: نوعی از جعبه فرمان است که در آن از چرخ‌دنده‌های غلتکی استفاده می‌شود.
4. ساچمه‌ای با دنده تاج‌خروسی: این سیستم برای افزایش دقت در هدایت خودرو طراحی شده و از بلبرینگ‌های ساچمه‌ای برای کاهش اصطکاک استفاده می‌کند.
5. دنده‌شانه‌ای: این نوع جعبه فرمان به دلیل عملکرد دقیق و قابلیت کنترل خوب، در برخی خودروها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2. جعبه فرمان با نیروی کمکی:

در این نوع جعبه فرمان، نیروهای هیدرولیکی یا الکتریکی به‌کمک قطعات مکانیکی می‌آیند تا نیروی گشتاور دست راننده را افزایش دهند. این سیستم‌ها به راننده کمک می‌کنند تا راحت‌تر فرمان را بچرخاند و از خشکی یا سختی فرمان جلوگیری کنند. این نوع جعبه فرمان به طور معمول در خودروهای مدرن استفاده می‌شود و راحتی بیشتری را برای راننده فراهم می‌کند.

اجزای جعبه فرمان با نیروی کمکی:

• سیستم هیدرولیک: در این سیستم، پمپ هیدرولیک نیروی کمکی لازم برای چرخش فرمان را تأمین می‌کند.
• سیستم الکتریکی: در این سیستم، موتور الکتریکی نیروی کمکی را فراهم می‌کند تا فرمان‌پذیری راحت‌تر باشد.

جعبه دنده فرمان چگونه کار می‌کند؟

جعبه فرمان به طور کلی حرکت چرخش فرمان را به حرکت گسترده بازوی پیتمن تبدیل می‌کند. زمانی که راننده فرمان را می‌چرخاند، این حرکت به شفت ورودی جعبه فرمان منتقل می‌شود. شفت ورودی باعث می‌شود که چرخ دنده سکتور حرکت کند و این حرکت باعث می‌شود بازوی پیتمن در یک قوس بچرخد. در این میان، چرخ دنده حلزونی و قفسه مهره توپی با یکدیگر در تعامل هستند تا حرکت دقیق و روانی به چرخ‌ها منتقل شود.

در برخی از جعبه فرمان‌ها، بلبرینگ‌های ساچمه‌ای بین چرخ‌دنده حلزونی و قفسه مهره توپی قرار دارند تا فاصله دقیق و روانی بین این دو بخش ایجاد کنند. این بلبرینگ‌ها در واقع به کاهش اصطکاک کمک کرده و باعث می‌شوند که حرکت فرمان نرم‌تر و با کمترین مقاومت انجام شود.

 

علائم خرابی جعبه فرمان

می‌تواند باعث مشکلات جدی در کنترل خودرو بشه، و این موضوع ممکنه حتی خطرناک هم بشه! چون جعبه فرمان قلب سیستم هدایت خودروی شماست، خرابی اون می‌تونه موجب مشکلات جدی بشه. به همین دلیل، آشنایی با علائم خرابی جعبه فرمان خیلی مهمه تا بتونید زودتر متوجه بشید و اقدام کنید.. 

علائم خرابی جعبه فرمان

• 1. فرمان سفت می‌شود: اگر متوجه شدید که چرخاندن فرمان سخت‌تر از قبل شده، ممکنه بخاطر مشکلاتی مثل گرما یا از دست دادن فشار هیدرولیک باشه. این ممکنه باعث سفت شدن فرمان بشه و کنترل خودرو رو سخت کنه.

  2. نشتی مایع هیدرولیک: اگر مایع هیدرولیک از جعبه یا بخش‌های مرتبط خارج شود، می‌تواند باعث کاهش عملکرد سیستم و سفت شدن چرخش غربیلک شود. معمولاً کم شدن سطح این مایع نشانه وجود نشتی در مجموعه است.

     خرابی گیربکس داخلی: آسیب‌دیدگی یا فرسودگی چرخ‌دنده‌های داخلی معمولاً به دلیل روغن‌کاری نامناسب یا انجام ندادن سرویس‌های دوره‌ای ایجاد می‌شود. شنیدن صداهایی مانند ساییدگی یا خش‌خش از این قسمت می‌تواند نشانه وجود مشکل باشد.

     بوی روغن سوخته: در صورت نشت روغن و افزایش دمای مجموعه، ممکن است بوی شدید روغن سوخته احساس شود. این مورد می‌تواند یکی از علائم جدی خرابی و نیاز به بررسی فوری باشد.

     در خودروهای هیوندای و کیا معمولاً از دو نوع سیستم هیدرولیکی و برقی استفاده می‌شود. تفاوت اصلی این دو مدل در نحوه تأمین نیروی کمکی است؛ در نوع برقی، یک موتور الکتریکی وظیفه کمک به چرخاندن غربیلک را بر عهده دارد. این فناوری باعث عملکرد نرم‌تر، کنترل بهتر و راحتی بیشتر هنگام رانندگی می‌شود.

حرف آخر

در اکثر خودروهایی که در خانواده هیوندای و کیا هستند ، از دو نوع جعبه فرمان هیدرولیکی و برقی استفاده می شود . تفاوت این دو سیستم ، در سیستم محرک و به حرکت درآورنده آن می باشد . و در مدل های برقی ، سیستم محرک شانه ای جعبه فرمان یک موتور الکتریکی بوده که بلافاصله با حرکت غربیلک در جهت موافق به حرکت غربیلک شروع به چرخش می کند . برای اطلاع از قیمت و خرید انواع لوازم یدکی کیا و لوارم یدکی هیوندای میتوانید به فروشگاه آنلاین مرکز یدک سر بزنید.